Mindfulnesstraining

Het is lastig om de betekenis van mindfulness in woorden te vatten. Je moet mindfulness ervaren om te weten wat het is. Meestal vertalen we mindfulness met “aandachtigheid” of “opmerkzaamheid”. Opmerken wat je ervaart, terwijl je het ervaart. Vaak ervaar je in het dagelijks leven het tegenovergestelde van mindfulness, bijvoorbeeld wanneer je in gesprek met iemand anders niet luistert, vergeet waar je je sleutels hebt neergelegd, eet zonder het eten te proeven of op onze fiets al bezig bent met je volgende afspraak. Je bent dan in gedachten verzonken, je niet bewust van wat je denkt, voelt of doet. Je handelt op de automatische piloot. Je kunt je mindfulness vergroten door beoefening. Net zoals je piano leert spelen door te oefenen en niet door er een boek over te lezen.

MBSR staat voor Mindfulness-Based Stress Reduction. De training is ruim 40 jaar geleden ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn in het ziekenhuis van de Universiteit van Massachusetts voor patiënten met chronische pijn. De training gaf hun inzicht in hun pijn, de zorgen en de stress hierover en de manier waarop zij hiermee omgingen. In plaats van reacties die de stress vaak vergroten, trainde Kabat-Zinn patiënten om zich op een andere manier tot hun klachten te verhouden. Dit bleek zo’n succesvolle benadering dat MBSR inmiddels wereldwijd en binnen uiteenlopende settings wordt gegeven.

Mindfulness staat al jaren wetenschappelijk in de belangstelling. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de MBSR training effectief is bij o.a. stress en burn-out(klachten), lichamelijke klachten die stress- en spanningsgerelateerd zijn, vermoeidheid, slapeloosheid, piekeren, onzekerheid, zelfkritiek en zorgelijkheid. Dagelijks oefenen is voorwaarde voor het effect.

Sommige situaties zijn ongeschikt als startpunt van de training, ook wel contra-indicaties genoemd. Bekende contra-indicaties bij de mindfulnesstraining (MBSR) zijn suïcidaliteit, ernstige drugs- of alcoholverslaving, acute psychotische of manische verschijnselen en ernstige vorm van trauma. Ook als er sprake is van (chronische) depressie is de MBSR training misschien minder geschikt. Er kan dan beter gekozen worden voor de Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) training waarbij oefeningen in mindfulness gecombineerd worden met aspecten van cognitieve gedragstherapie.

Als je onder behandeling bent binnen de geestelijke gezondheidszorg en niet bent doorverwezen door je behandelaar, dan raad ik je aan om eerst te overleggen met je behandelaar of de training op dit moment geschikt voor je is. Verder is het bij ingrijpende veranderingen in het leven, zoals een scheiding, verhuizing, verlies van baan of periode van rouw, wellicht verstandiger om te wachten met de training. Mindfulness is geen middel om acute problemen of crises op te lossen. In zo’n periode is het ook vaak moeilijk om tijd vrij te maken voor de training en het huiswerk. Je kunt dan beter op een later moment starten met de training. Bij twijfel kun je natuurlijk altijd contact met me opnemen om te overleggen.